Castellano  Català  Euskara  English  Francais 
Ataungo Udala Ataun
   TOKIA: Euskara/ ATAUN/ Euskara/ Morfologia
UDALA
Alkatea
Udal Antolakuntza
Helbideak
Udal Batzarrak
Udal Arautegia
On Line Zerbitzuak
Aurrekontuak
Proiektuak
Azpiegiturak
Iradokizunak eta Kexak
Udalberri
Azken Berriak
Udal Tramiteak
Bake-Epaitegia
Kontratatzailearen profila
Gazteplana
Liburutegia
Udalekuak 2012
BIRZIKLAPENA
Kale izendegia
Begiraleen kontratazioa
EUSKARA
ATAUN
Kokapena
Historia
Biztanleria
Garraioa
Planoa
Irudiak
Ataun telebista
Pertsonaiak
Euskara
Jaiak eta Ospakizunak
Egutegi Kulturala
Ataungo Iturriak
Ataungo ondare arkeologikoa
TURISMOA
Nola iritsi
Ibilbideak
Ondarea
Gastronomia
Ostatuak
Jatetxe eta Tabernak
Jentilen Etorrera
Agenda
ARALAR
Sarrera
Aralar Parke Naturala
Lizarrusti Parketxea
Trikuharri eta kobak
Mendia
Eskalada
Espeleologia
Lareoko urtegia
Ataungo Domoa
LOTURAK
Loturak
sarecar

letra-tipo txikitu letra-tipo haunditu

 MORFOLOGIA


2.1. ADITZA.

Azterketatxo honi ekin aurretik, ohar bat edo beste, sarrera gisa:

- Azterketa honetan Ataunen erabiltzen diren aditz-formak, batzuk galtzeko zorian badaude ere, jarriko ditugu tauletan, inpertsonala zein hitanoari dagozkionak.
- Aipatzeko da ETORRI, EKARRI... bezalako aditzen partizipio burutua rr dardarkari gogorraren galera , ... (galdutxea badago ere, oraindik entzuten da)
- Beste zenbait lekutan bezala, egun hau ere galdutxea, baina hautazko galderetan jartzen dugun al partikularekin batera, hobeto esan, partikula horren ordez, “a” eransten diogu aditzari:


>NOR ADITZ LAGUNTZAILEA ORAIN

NAIZ
---
DA
GEA
ZEA
ZEATE
DIE

NAUK
HAIZ
DEK
GAIT(t)UK
---
---
(D)IT(T)UK
NAUN
HAIZ
DEN
GAIT(t)UN
--
--
(D)IT(T)UN


>NOR ADITZ LAGUNTZAILEA LEHEN

NINTZEN
---
ZEN
GINEN
ZINEN
ZINETEN
ZIEN

NIT(T)UAN
HINTZEAN
HO(A)N
GIÑUZTEAN
---
---
HIT(T)UAN
NIT(T)UNAN
HINTZENAN
HONAN
GIÑUZTENAN
---
---
HIT(T)UNAN


>EGON ORAINALDIA

NAU

---
DAU
GARE

ZARE
ZAITE

NEOK
NATXOOK
HAGO/HAU
ZEOK
GA/EREK
GATXE®EK
---
---
ZAAREK
NEON
NATXOON
HAGO/HAU
ZEON
GA/EREN
GATXE®EN
---
---
ZAAREN


>EGON LEHENALDIA

NEON
---
ZEON
GENDEN
---
---
ZENDEN
ZENDETEN
ZEEREN

N(E)EOAN
HE(E)O(A)N
ZEOAAN
GE(E)U(N)DEAN
GE(E)REAN
GA/ETXEREAN
---
---
ZEEREAN
ZEUDEAN
NE(E)ONAN
HE(E)O(NA)N
ZEONAN
GE(E)U(N)DENAN
GERENAN
GA/ETXERENAN
---
---
ZEERENAN
ZEUDENAN


>ETO(RR)I ORAINALDIAN

NATOR
---
DATOR
GATOZ
ZATOZ
ZATOZTE(A)
DAATOZ

NA/ETORREK
HATOR(RE)
ZETORREK
GATOZEK
---
---
ZETOZEK
NA/ETORREN
HATOR(REN)
ZETORREN
GATOZEN
---
---
ZETOZEN


>JOAN ORAINALDIA

NOAA
NIJOO
---
DIJOO
GOAATZA
ZOAATZA
ZOAZTE(A)
DIJOOTZ(E)
DIJOATZ

NIJOK
NATXEK
HOA/HIIJO
ZIIJOK
GOATZAK
---
---
ZIJOOTZEK
NIJON
NATXEN
HOA/HIIJO
ZIIJON
GOATZAN
---
---
ZIJOOTZEN


>IBILI ORAINALDIAN

NEILLE
---
DAILLE
GAI(L)TZE(A)
ZAI(L)TZEE
ZAI(L)TZEETE
DAITZE(A)

NEILLEK
HA/EILLE
ZAILLEEK
GAITZEEK
---
---
ZAITZEEK
NEILLEN
HA/EILLEN
ZAILLEEN
GAITZEEN
---
---
ZAITZEEN


>IBILI LEHENALDIAN

NE(E)ILLEN
---
Z(E)EILLEN
GEEINTZEN
ZEINTZEN
ZEINTZETEN
ZE(E)ITZEN

NEILLEAN
HEILLEAN
ZEILLEAN
GEEINTZEAN
---
---
ZE(E)ITZEAN
NEILLENAN
HEILLENAN
ZEILLENAN
GEEINTZENAN
---
---
ZE(E)ITZENAN


>NOR-NORI ADITZ LAGNTZAILEA

NIRI
HIRI
HARI
GURI
ZURI
ZUEI
HAIEI

ZATAA/ZAAT
---
ZAIO/ZAYO
ZAAYU
ZAATZU
ZAATZUE
ZAAIE
ZAYAK
ZAAIK
ZAIOK
ZAIUK
---
---
ZAAIEK
ZAYAN
ZAAIN
ZAION
ZAIUN
---
---
ZAAIEN


Horrela bada, ikus daitekeen bezala, oso luze joango litzateke taula guztiak jartzea, ia ezinezkoa litzateke, pena da, baina ezin ditugu denak jarri, oraingoz, behintzat. Ez ahaztu baditugula hor, nor-nork eta nor-nori-nork eran oso adizkibitxiak, esate baterako doorea (dute); zootzau (dizkiogu), zuia (duzue)...; gehi baldintzak, ahalerazkoak, subjuntiboak eta agintezkoak. Baina oraingoz gera bedi bere honetan.

2.2. DEKLINABIDEA

Hemen ezaugarri batzuen berri bakarrik emango dugu:
- Erakusleak askotan izenaren ezkerrean eta eskuinean agertzen dira.

- Ablatiboan (nondik/norengandik) TI/DI eta TIO/DIO amaierak dira nagusi, eta, ez TIK/DIK.

- Gauza bera gertatzen da motibatiboarekin.

- Gipuzkeran sarri askotan gertatzen den bezala, ez da euskara batuko AK/EK (absolutibo pluralean eta ergatibo singularrean eta pluralean) bereizten.

- Absolutibo singularrean a + a > -ea ematen da gehienetan.

- Absolutibo pluralean ez da ia aurreko disimilazioa ematen.



Hasiera | Orria Gomendatu | Hasierako orri gisa jarri | Web-aren Mapa
© Ataungo Udala - Telefonoa 943 180 011 - Faxa 943 180 111 - Emaila: udala@ataun.net
 Eskubide guztiak babestuak.

DMacroWeb-ek eraikitako web orria DM Corporative erabiliz